Dłuższe życie – szczęśliwsze życie?

Temat praw człowieka jest tak niezwykle rozległy, że nie sposób byłoby w równej mierze zająć się wszystkimi problemami, które go dotyczą. Jest jednak szczególnie jedna sprawa, o której mówi się i w której robi się zdecydowanie za mało.

Na pewno wiesz, że żyjemy w starzejącym się społeczeństwie. Już w 2025 roku na świecie będzie żyło ok. 1, 2 miliarda osób po 65. roku życia, do 2050 roku liczba ta prawdopodobnie się podwoi. Szczęśliwie, żyjemy obecnie zdecydowanie dłużej. Dziecko urodzone dzisiaj umrze o 20 lat starsze niż to urodzone 50 lat temu. W Polsce w 2030 roku seniorzy będą stanowić zapewne 25% całego społeczeństwa. Taki stan rzeczy stawia przed państwami wiele wyzwań i wymaga przyjrzenia się tej sprawie pod kątem praw człowieka.

W istniejącym systemie, dłuższe życie niestety wcale nie musi równać się szczęśliwsze życie. Osoby starsze zmagają się dziś z wieloma trudnościami. Doskwierają im problemy finansowe, zdrowotne, a także odrzucenie ze strony społeczeństwa i bliskich. Nawet 90% osób starszych cierpi na jakąś mniej lub bardziej dokuczliwą chorobę. Światowa Organizacja Zdrowia w 2010 roku przeprowadziła badania na ok. 5000 respondentach w wieku 50+ w Chinach, Ghanie, Meksyku, Rosji i w południowej Afryce. Wykazały one, że opiekę zdrowotną otrzymuje tam ok. 21 – 48% z badanych, znaczny odsetek z nich przeznacza prawie 50% swoich dochodów na leczenie. W wielu statystykach podaje się, że gospodarstwa domowe osób starszych dysponują większym budżetem niż najbiedniejsze w ogóle rodziny. Należy jednak pamiętać, że seniorzy, jak żadna inna grupa wiekowa, przeznaczają większość swoich dochodów na wydatki stałe, nie mając właściwie żadnej możliwości zredukowania ich w gorszym finansowo okresie.
Wielu chorobom starczym można by zapobiec w dużej skali dzięki wdrożeniu odpowiednich programów profilaktycznych i dostosowanych metod leczenia. Z badań wynika, że 20% osób w wieku 70+ po dłuższym pobycie w szpitalu traci zdolność do wykonywania podstawowych czynności. Tego typu utracie sprawności można łatwo zaradzić, zapewniając starszym hospitalizowanym pacjentom możliwość ruchu. Podobnie możliwe jest zmniejszenie liczby chorych na demencję starczą, dzięki inwestowaniu w rozwój intelektualny seniorów. Niestety np. Wielka Brytania rocznie przeznacza tylko ok. 1% funduszy edukacyjnych na programy dla osób starszych typy uniwersytety III wieku.

Starsi ludzie są też bardziej narażeni na bezpośrednie łamanie ich praw człowieka. Nawet 14% seniorów z państw wysoko rozwiniętych doświadcza jednego z rodzajów przemocy: fizycznej, psychicznej, seksualnej, ale przede wszystkim ekonomicznej np. są zmuszani do wprowadzania zmian w testamencie, nieproporcjonalnie obciążani wydatkami całej rodziny. Często nie mają oni dostępu do swoich emerytur, a ich pieniędzmi zarządza rodzina. Wbrew pozorom to właśnie najbliższe otoczenie jest odpowiedzialne za 58% przypadków przemocy ekonomicznej, a wyłudzenia, oszustwa stanowią znacznie mniejszy odsetek.

Osoby po 65. roku, jeśli okaże im się odpowiednie wsparcie, mogą do później starości cieszyć się zdrowiem i aktywnie przyczyniać się do rozwoju społeczeństwa. W USA w 2012 roku 23% nowych przedsiębiorców należało do przedziału wiekowego 55-64 lata. Coraz więcej osób na emeryturze decyduje się na przebranżowienie, rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej albo pomoc swoim dzieciom lub udział w wolontariatach. Fakt, jak wielką wartość dodaną mogą stanowić dla społeczeństwa działania osób starszych, powinien zachęcić państwa do większego inwestowania w różnorodne programy dla tych ludzi.

Przydałaby się rozbudowana placówek przyjaznych dla seniorów, specjalne udogodnienia w procesie leczenia, wspieranie integracji, zachęcanie do aktywności fizycznej i rozwoju intelektualnego. Seniorzy powinni też mieć możliwość otrzymania realnej pomocy, gdy doświadczają dyskryminacji czy przemocy. Ich opiekunom należą się szkolenia, wsparcie psychiczne i finansowe.

Jako naród powinniśmy dążyć do debaty o sytuacji osób starszych w Polsce i znaleźć podczas niej jak najlepsze lepsze rozwiązania. W końcu każdy i każda z nas kiedyś się zestarzeje.

 

Autorka: Dominika Dąbrowska

 

 

Źródła:

  • Raport na temat sytuacji osób starszych w Polsce, grudzień 2012, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa
  • World Report on Ageing and Health, 2015, WHO
Share this:
Facebooktwittergoogle_plustumblr

Post Author: Redaktor

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *